neverland-lab/yapay-degil

Yapay zekâya Türkçe yazdırınca bir şey hep tuhaf durur. Kelimeler Türkçedir ama cümleler sanki İngilizceden çevrilmiş gibidir. Her paragraf "Günümüzde" diye açılır, "Sonuç olarak" diye kapanır, aradaki cümlelerin hepsi aynı boydadır. Bu depo o tuhaflığı gideren bir skill. Claude, Cursor, Gemini CLI gibi yapay zekâ araçlarında çalışır. Metni sıfırdan doğal Türkçeyle yazdırır ya da elindeki metni onarır.
Turkish AI-text humanizer for Claude and other agents. Rules are calibrated on a corpus of Turkish books and academic papers.
## Önce bir örnek
Gemini'den uzaktan çalışma üzerine kısa bir blog yazısı istedik. İlk paragrafı şöyleydi:
> Geleneksel ofis düzeninin yerini alan uzaktan çalışma modeli, modern iş dünyasının en köklü dönüşümlerinden biri haline geldi. İlk başlarda küresel şartların getirdiği bir zorunlulukla hayatımıza giren bu düzen, bugün pek çok profesyonel için vazgeçilmez bir çalışma biçimine dönüştü. Fiziksel ofis duvarlarının kalkması; günlük rutinlerden iş yapış şekillerine kadar her şeyi yeniden tanımlarken, çalışanların psikolojisi, üretkenliği ve sosyal yaşamı üzerinde de derin izler bırakıyor.
Skill'le onarılmış hâli:
> Önce küresel şartların dayattığı bir zorunluluk olarak hayatımıza giren uzaktan çalışma, ofisin yerini alarak iş dünyasının en köklü dönüşümlerinden biri oldu. Bugün pek çok çalışan için vazgeçilmez. Ofis duvarları kalkınca her şey yeniden tanımlandı: günlük rutin de, iş yapma biçimi de. Bu değişim çalışanların psikolojisinde, üretkenliğinde ve sosyal hayatında da derin izler bırakıyor.
Bilgi aynı, hiçbir şey eklenmedi. Değişen şey cümlelerin kuruluşu. Gemini'nin cümleleri 15-22 kelimede toplanıyordu ve birbirine benziyordu. Onarımda 21 kelimelik bir cümlenin ardından 6 kelimelik biri geliyor. Yazının tamamında "Dönüm Noktası" başlığı, "bununla birlikte", "madalyonun diğer yüzü", noktalı virgül ve sondaki öğüt cümlesi de gitti. Dedektörle ölçtüğümüzde 15-22 kelimelik cümlelerin oranı %67'den %35'e indi, cümle boyu değişkenliği iki katına çıktı.
## Kuralları nereden bulduk?
Skill'in ilk hâlinde "insanlar 18-22 kelimelik cümlelere sıkışmaz", "on cümlede bir kısa cümle kur" gibi kurallar vardı. Kulağa doğru geliyordu ama hiçbirinin dayanağı yoktu. Biz de saydık.
Türkçe yazmış 22 yazarın 24 kitabından (Sait Faik'ten Oğuz Atay'a, Çetin Altan'dan Pamuk'a), 8 akademik kitaptan, 2 çağdaş romandan, DergiPark'tan 44 makaleden ve 7 kamu belgesinden örnek aldık. Toplam yarım milyonu aşkın kelime. Çeviri kitapları bilerek dışarıda bıraktık, çünkü çeviri Türkçesi tam da temizlemeye çalıştığımız izleri taşıyor. Aynı yazma isteklerini beş dil modeline de verdik (Gemini 4, Gemini Flash, GPT-OSS, Claude Sonnet, Claude Opus) ve iki tarafı aynı ölçümlerden geçirdik.
Kitaplardan içerik öğrenmedik, cümle öğrendik. Bir yazarın ne anlattığı bizi ilgilendirmedi. Cümlelerini kaç kelimeyle kurduğu, ne sıklıkla soru sorduğu, yüklemi ne zaman sona bıraktığı, ne zaman öne aldığı ilgilendirdi. Kitaplarda ölçümü metnin tamamında değil, başından, ortasından ve sonundan alınan sekizer sayfada yaptık. Makalelerde giriş ile kaynakça arasındaki gövdenin tamamını saydık. Skill'in içinde hiçbir kitaptan tek bir cümle yok. Depoda yalnızca sayılar var, örnek cümleleri biz kurduk. Hepsi references/derlem-olcumleri.md dosyasında.